Co rozumiemy przez socjalizm i ruch socjalny cz. 12

Autor: | Opublikowane w Podstawy socjalizmu Tagi: socjalizm liberalizm, socjalizm liberalizm konserwatyzm, socjalizm liberalny, socjalizm marksistowski 1 Comment

Ale z pośród proletariatu nie wielu żyje tak podle jak chłop rosyjski, chiński kulis albo irlandzki dzierżawca, jakkolwiek ci wszyscy nie są proletariuszami. Niejeden najemny robotnik, nawet w Europie, zarabia więcej, niż profesor uniwersytetu, a w Ameryce wynosi przeciętny dochód tej klasy nie o wiele mniej od maksymalnej płacy, jaką pobiera „nadzwyczajny profesor” pruskiego uniwersytetu.

Jeżeli zatem widzimy, że wśród proletariatu budzi się ruch o wydobycie się z położenia w jakiem się znajduje, jeżeli widzimy, że bodźcem ruchu tego są uczucia nienawiści, zazdrości, rokoszu, to źródłem tych prądów nie może być absolutna nędza.

Prędzej już może niem być kontrast, jaki robotnik spostrzega między swą często uciskającą go dolą, a bogactwem, w jakiem się wielu przedsiębiorców nurza, których zbytek uważa on za wytwór swej pracy. W ich służbie bowiem on się przecież mozoli. Kontrast zaś ten robotnik sobie codziennie uświadamia nie tylko dlatego, że mu się ów wybujały zbytek i to aż nazbyt często w sposób zgoła nierozsądny pod oczy narzuca (spotykało to również i biednych przypisańców gleb w średniowieczu), ale przede wszystkim dlatego, że widzi codziennie na nowo jak się to bogactwo rodzi i jak się ci bogacze w oczach jego podnoszą z dnia na dzień.

Comments
  1. Posted by Reklama