Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 15

Autor: | Opublikowane w Idee socjalizmu Tagi: Brak komentarzy

Zobaczymy, jak tę kardynalną ideę socjalistycznego świata myśli sformułował dosadnie Karol Marks: ale niejasno majaczy się już ona także przed oczyma wszystkich socjalistów przedmarksowskich. Nie jest ona dowolnym wymysłem bujnej wyobraźni, ale logicznym wynikiem wszelkich prób teoretycznego uzasadnienia emancypacyjnych dążności proletariatu, każdej przeto socjalistycznej teorii.

Uznając trafnie ważność, jaką dla każdego systemu socjalistycznego posiada sprawa uregulowania stosunków własności, usiłowano nawet utworzyć pojęcie socjalizmu (czy komunizmu) na podstawie szczególnych cech ustroju własności. Nazwano socjalizmem taki ustrój gospodarczy, który wyklucza prywatną własność w zakresie pewnej kategorii dóbr. Postępowanie tego rodzaju byłoby może właściwym przy układaniu zielników w podręcznikach szkolnych. Do naszych celów nie nadaje się. Chcąc wyczerpać całkowitą treść pewnego odłamu życia, musimy sam socjalizm w jego dziejowym znaczeniu uważać za twór żywy, za przejaw duchowy danego ruchu społecznego. Z tego punktu widzenia zaś przedstawia się sprawa uregulowania ustroju własności jako jedna z wielu cech tego ruchu, z których wszystkie mamy oceniać, nie jako dogmatyczny wybryk, ale jako konieczny, rozwojowy wytwór organizmu.