Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 12

Autor: | Opublikowane w Idee socjalizmu Tagi: 1 Comment

Jeśli jednak zapytam socjalisty, dlaczego ów stan zadowolenia i sprawiedliwości dotąd jeszcze na ziemi urzeczywistnionym nie został, a urzeczywistniony znikał, odpowie, że ustrój społeczny stał mu na przeszkodzie. Zapatrywanie, że dola i niedola ludzkości zależną jest głównie od zewnętrznych właściwości ustroju, w którym ludzie żyją, stanowi dalszą podstawową ideę wszystkich socjalistycznych systemów. Sformułował ją pierwszy Robert Owen i postawił jako myśl ogniskową swego systemu. Jest on w całym tego słowa znaczeniu twórcą współczesnej teorii środowiska. Jako motto naczelne pism swych położył zdanie: „The Character of Man is formed for him and not by him” (charakter człowieka urabia się dla niego, a nie przez niego). Myśl tę potem powtarza z nudzącą rozwlekłością i w tysiącznych formach ją poddaje: człowiek w całej swej istocie zależy od otoczenia, w którym wzrasta: zawisłym jest od influences of circumstances. Szczęście i harmonia nie znalazły jeszcze ojczyzny na ziemi, bo otoczenie to jest tak wadliwe. Stwórzcie nowy porządek, nowe nowe „circumstances”, nowe środowisko, a dożyjecie cudów. Ta wiara w niepomierne znaczenie społecznego ustroju przeszła w dziedzictwie po Owenie na cały późniejszy socjalizm i dziś jeszcze prawie powszechnie da się w nim odnaleźć. Ta wiara w »dobry« ustrój jest wyrazem społecznego optymizmu, który może godnie stanąć obok wspomnianego już optymizmu metafizycznego.

Comments
  1. Posted by Reklama