Author Archive

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 17

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Zasadniczo natomiast różnią się między sobą poszczególne systematy socjalistyczne duchem, jaki je przenika. Znaczy to, że różnice te stwarza między nimi historycznie zmienny sposób oceniania faktów i procesów dziejowych, stwarzają zmiany w historiozoficznych podstawach socjalizmu, związane jak najściślej z ogólnym zasadniczym kierunkiem filozoficznym danej epoki. Innymi słowy, są teoretycy socjalizmu w zasadzie zgodni co do […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 16

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Na tym stanowisku stojąc, unikniemy też błędu, jaki popełniają owi zwolennicy metody szufladkowania, którzy odkrywają znamienne i istotne różnice w socjalistycznych systemach, stosownie do rozmaitych form, w jakie systemy te układają organizacje gospodarczą i własnościową państwa przyszłości. Nie sięga zgoła w żywy rdzeń tego wielkiego, umysłowego ruchu, kto rozróżnia w nim komunizm (który domaga się […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 15

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Zobaczymy, jak tę kardynalną ideę socjalistycznego świata myśli sformułował dosadnie Karol Marks: ale niejasno majaczy się już ona także przed oczyma wszystkich socjalistów przedmarksowskich. Nie jest ona dowolnym wymysłem bujnej wyobraźni, ale logicznym wynikiem wszelkich prób teoretycznego uzasadnienia emancypacyjnych dążności proletariatu, każdej przeto socjalistycznej teorii. Uznając trafnie ważność, jaką dla każdego systemu socjalistycznego posiada sprawa […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 14

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Z tego lub owego powodu uważają także socjalistyczni pisarze własność prywatną za raka toczącego nasz zbutwiały gospodarczy i społeczny ustrój i przedstawiają wszyscy zgodnie, że przyszły porządek rzeczy obejdzie się zupełnie bez prywatnej własności lub że przynajmniej zakres jej dozna znacznego ograniczenia. W ten sposób przekształci się prywatno – gospodarcza organizacja, właściwa naszym czasom, w […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 13

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Wszystkie socjalistyczne teorie uznają wreszcie zgodnie, że główną przyczyną niedostatków dzisiejszego ustroju społecznego są dwa czynniki, stanowiące fundament istniejącego gospodarczego ustroju: a to swobodne współzawodnictwo opanowane dążeniem do zysku i prawo własności w szerszym i ściślejszym znaczeniu. Złoto jest jakby wcieleniem dążenia do zysku. Stąd to tak często powtarzają się, zwłaszcza w dawniejszych emanacjach socjalizmu, […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 12

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Jeśli jednak zapytam socjalisty, dlaczego ów stan zadowolenia i sprawiedliwości dotąd jeszcze na ziemi urzeczywistnionym nie został, a urzeczywistniony znikał, odpowie, że ustrój społeczny stał mu na przeszkodzie. Zapatrywanie, że dola i niedola ludzkości zależną jest głównie od zewnętrznych właściwości ustroju, w którym ludzie żyją, stanowi dalszą podstawową ideę wszystkich socjalistycznych systemów. Sformułował ją pierwszy […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 11

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Można by nawet parlamentaryzm nazwać wprost instytucją specyficznie liberalną, zastosowaną do interesów radykalnego mieszczaństwa, której formy specyficznie proletariackie ideały socjalistycznego ustroju państwowego stanowczo przekraczają tak, jak ona sama przekroczyła sferę absolutyzmu, jako formy rządu właściwej społeczeństwom przedkapitalistycznym. Jest to znów całkowicie jasnym dla każdego obeznanego z istotą uczuć proletariatu. W parlamentaryzmie tkwi zawsze jeszcze spora […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 10

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Uświęcenie pracy jako takiej, dla niej samej tylko, jako czystego wydatku energii muskułów i dlatego tylko, że jest pracą bez względu na jej wyniki, stanowi też w istocie jedyny środek do zniwelowania ludzi w masę i podkreślenia zarazem stanowiska jednostki, która jest tylko cząstką tej masy i której cale znaczenie na tym tylko się zasadza, […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 9

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Jedni obliczali ją na trzy godziny, drudzy na dwie godziny, inni wprawdzie na jeszcze krótszy czas pracy potrzebnej do zaspokojenia koniecznych potrzeb materialnych; gdy w każdym jednak razie bez tej pracy obejść by się nie mogło, nie mógłby nikt być wolnym od obowiązku pracowania, inaczej bowiem byliby pracujący podwójnie obciążeni. Tego rodzaju zaś przywilej nie […]

Podstawowe idee współczesnego socjalizmu cz. 8

Autor: | Kategoria: Idee socjalizmu Brak komentarzy
Postulat stworzenia królestwa niebieskiego na ziemi przybiera naturalnie rozmaite formy. Dzisiaj oznacza on przeważnie to, że wszyscy ludzie powinni móc uczestniczyć w zdobyczach kultury lub coś podobnego. Sens jednak pozostał ten sam. Zdaje mi się, że nie ma żadnego systemu socjalistycznego, w którym by nie uprawiano ze świętym zapałem »kultu pracy w podobny sposób, jak […]